Radio

Uniwersytet Śląski Katowice

                    W 1887 roku niemiecki fizyk Heinrich Hertz odkrył fale elektromagnetyczne i zbudował pierwszą aparaturę do generowania i rejestracji fal elektromagnetycznych. Łączność radiową po raz pierwszy uzyskał Włoch Guglielmo Marconi w 1894 roku (na odległość 10 metrów!). W wyniku eksperymentów i udoskonaleń powiększył w 1894 roku zasięg swej aparatury do 10 km . Marconi uzyskał w 1896 roku patent brytyjski. W 1899 roku nawiązał łączność radiową poprzez kanał La Manche, następnie na odległość 150 km na morzu, a w 1901 roku poprzez Atlantyk. W 1902 roku zbudował detektor magnetyczny, wyparty w 1906 przez wprowadzone niezależnie przez kilku konstruktorów detektory krystaliczne. Ważnym uzupełnieniem aparatury radiowej stały się lampy elektronowe - dioda wynaleziona w 1904 roku przez Anglika Johna A. Fleminga i trioda zbudowana w 1906 roku przez Amerykanina Lee de Foresta. Pierwsza publiczna rozgłośnia radiowa rozpoczęła pracę w Pittsburghu (USA) w 1920 roku, w tym samym czasie pojawiły się w sprzedaży pierwsze wytwarzane fabrycznie odbiorniki radiowe. Stały program zaczęto emitować w USA i Francji w 1921 roku. W Polsce stałe audycje radiowe rozpoczęto nadawać od 1926 roku. W latach 20 XX wieku agencje reklamowe zaczęły wykorzystywać możliwości radia. Poprzez swoje szerokie możliwości, reklama radiowa zaczęła docierać do szerokiej rzeszy odbiorców, którzy nie koniecznie musieli być wykształceni, czy nawet potrafić czytać.1

Początkowo upierano się by radio było medium wolnym od reklamy. Idealiści pisali o szlachetnym środku przekazu, który można wykorzystać dla dobra ludzkości. Jednak właśnie taniość i dostępność radia sprawiły, że musiały się do niego wedrzeć reklamy. Prędko bowiem w amerykańskim eterze zrobił się taki tłok, że stacje radiowe, chcąc być dobrze słyszalnymi, musiały zacząć nadawać po drutach telefonicznych. Pierwszą stacją, która wprowadziła do radia reklamy była nowojorska stacja Wind & Earth & Air & Fire w roku 1922.2

Radiofonie europejskie otwierano już ze świadomością, że radio jest dobrym nośnikiem reklamy. Wczesne reklamy radiowe były długie - trwały czasami nawet kilka minut. Bardzo często miały charakter jednorazowy - wygłaszane były, lub śpiewane, na żywo, i nigdzie nie utrwalane. Prędko jednak radio dorobiło się własnych środków wyrazu, a reklamy zaczęto rejestrować, żeby powtarzać je wielokrotnie. Siła oddziaływania ówczesnego radia była bardzo duża; pamiętajmy, że prawie wszyscy słuchali tego samego; nie było przecież tak ogromnej, jak dziś, rozmaitości stacji radiowych.

Popularną i pomysłową formą reklamy radiowej były - od lat 30. aż do wczesnych lat 50. - seriale reklamowe. Przypominały zwykłe słuchowiska radiowe, tyle, że bohaterowie w ważnych życiowych sytuacjach używali produktów firmy, która "sponsorowała" słuchowisko. Inną popularną formą reklamy były "godziny reklamowe" - koncerty, w których utwory muzyczne przeplatane były reklamami.

W miarę rozwoju radiofonii reklamy radiowe stawały się coraz bardziej pomysłowe i urozmaicone i - coraz krótsze. Nowy impuls dla rozwoju reklamy radiowej przyniosły lata 60, kiedy pojawiła się muzyka młodzieżowa jako zupełnie nowy, odrębny gatunek, zaś radio, jako że emitowało tej muzyki wiele, zostało jednym z dominujących mediów „młodzieżowych”. Dominującą rolę wśród młodzieży odebrała radiu telewizja - ale dopiero w latach 80, wraz z pojawieniem się MTV.

2 Tomasz Goban –Klas, Zarys historii i rozwoju mediów, Kraków 2001, s. 87

Facebook